Rotary-beginselen

Hoe Rotary het wiel in beweging zet...

Het Rotary wiel, opgespeld op de jassen van Rotariërs, maar evengoed soms te zien bij het binnenrijden van bepaalde steden in de wereld, identificeert Rotary clubs en hun leden. Maar hoe is dit wieltje het officiële symbool van Rotary geworden?

 

Het embleem – het “Rotary-wiel” – bestaat bijna even lang als de serviceclub zelf. De grootste veranderingen aan het symbool werden aangebracht gedurende de eerste 15 jaar van Rotary. Het eerste ontwerp kwam van Rotariër Montague “Monty” Bear, lid van de Rotaryclub Chicago in 1905. Hij ontwierp het kort na de oprichting van Rotary.

Geinspireerd om een ontwerp te maken dat de club symboliseerde, begon Bear met een sketch van een karrewiel met 13 spaken, onder toeziend en goedkeurend oog van Paul P. Harris en de rest van de stichtende leden.

Het wiel was zeker “eigentijds” aangezien de automobielsector in 1905 nog in de kinderschoenen stond.

Kritiek op het embleem bleef niet uit. Sommige clubleden vonden dat het té statisch was, levensloos. En dus zette Bear zichzelf opnieuw aan het werk. Deze keer vond hij inspiratie terwijl hij in de lucht zat te turen. Bear maakte een nieuw ontwerp waarbij het wiel tussen de wolken leek te draaien. De link leek niet gauw gelegd, want sommigen vonden het alsof het wiel in het stof reed. En Rotariër van het eerste uur Tom Philips uitte zijn ongenoegen omdat “stof nu eenmaal alleen “achter” het wiel kan verschijnen en niet tegelijkertijd vòòr het wiel… Welke richting gaan we eigenlijk met de club??”

En zo keerde Bear terug naar zijn tekentafel. We schrijven 1910. Met behulp van een lint dat hij over het wiel drapeerde en een invulling met zwarte inkt, liet hij de wolken (of was het “stof”), verdwijnen. Dit logo werd voor lange tijd behouden, zelfs toen de auto in opmars was en de koetsen en karren uit het straatbeeld van Chicago verdwenen.

In 1910, toen Rotary niet alleen meer in Chicago bestond – er waren toen zestien clubs verspreid over Amerika, de “National Association of Clubs” – kwam er met elke nieuwe club ook wel een licht gewijzigde versie van het embleem bij.

 

De creativiteit van de eerste Rotary clubs zorgde voor een grote verscheidenheid in design. De diverse clubs namen in het embleem elementen op die de lokale geschiedenis weerspiegelden, ofwel voegden zij er bekende gebouwen aan toe. Zo had de Rotary club van Lincoln, Nebraska, een portret van Abraham Lincoln over het logo geplaatst. De Rotary club van Oakland, California gebruikte een eik voor hun design.

 

Verschillende clubs veranderden het logo in ovale, ronde vormen, scheepsroeren, stuurwielen van auto’s, sterren, wereldbollen en andere ronde objecten… Tijd voor een nieuw logo…

 

De weldra “International” Association of Clubs realiseerde zich dat er nood was om een standard in te voeren, een officieel embleem dat zou gebruikt worden door alle clubs. In 1911 nodigde de hoofdredakteur van “The National Rotarian Magazine”, Chesley R. Perry, verschillende clubs uit om een ontwerp te maken en in te sturen. Er werd een comité opgericht, het Embleem-comité, tijdens de Duluth, Minnesota Conventie van 1912.

 

 

Wanneer we kijken naar de vroege ontwerpen van twee  Rotary clubs uit Pennsylvania, dan kan men stellen dat daar de basis werd gelegd voor het huidige logo. Rotary Club Pittsburgh was de eerste club die het mechanisch wiel einde 1910 gebruikte, om zo de industriële groei van de stad te benadrukken.

 

De uiteindelijke voorloper van het officiële Rotary International embleem kwam van Rotary Philadelphia. Deze club was net begonnen om hun embleem te maken samen met briefhoofden, jasspeld en dergelijke meer rond 1911. Zij waren ook de eersten die de officiële benaming inkortten. The International Association of Rotary Clubs werd “Rotary International”. En dit een jaar voordat het centrum van Rotary deze benaming begon te gebruiken!

 

Nu er een comité bestond dat zich bekommerde om het logo, werd er al gauw een “omschrijving” gemaakt van het nieuwe embleem. “Het embleem bestaat uit… een wiel met tanden die aan de buitenzijde worden uitgesneden en spaken die ver genoeg uit elkaar staan om het email te benadrukken en de spaken beter te definiëren”.

In het originele ontwerp benadrukken de spaken de “kracht” terwijl de tanden “de leegheid van het design verwijderen” en de “macht” symboliseren.

Ondanks de officiële omschrijving van het logo en tot groot ongenoegen van het hoofdkwartier, werden nog steeds nieuwe logo’s ontworpen.

 

Om het probleem aan de kaak te stellen werd in december van 1918 door de raad van bestuur het tandwiel als “zegel” gebruikt. Het resultaat bleef uit. Sommige bronnen telden meer dan 57 verschillende Rotary logo’s in 1920.

 

Zelfs “The Rotarian”, het magazine, sloeg de bal verschillende keren mis. In drie opeenvolgende publicaties tijdens de lente van 1919, werden drie verschillende logo’s gebruikt telkens met een toename van het aantal tanden…

 

Volgens Charles Mackintosh en Oscar Bjorge, lid van respectievelijk Rotary Chicago en Rotary Duluth, “draaide het wiel niet goed”. In het artikel “Re-designing the Rotary Wheel”, dat zij samen schreven en publiceerden in “The Rotarian” in 1920, pleitten zij voor de erkenning van het officiële logo. “Maar”, voegden zij eraan toe, “het wiel staat mechanisch gezien niet op punt”.

 

Mackintosh en Bjorge concludeerden dat de proporties van het wiel, inclusief de kleine tanden en de grote uitsparingen ertussen, niet juist waren en dat het wiel wellicht niet zou werken. Voor hen was het tandwiel iets wat “enkel het brein van een artiest zou begrijpen”.

 

En zo geschiedde dat het logo opnieuw werd herwerkt. Deze keer met 6 spaken en 24 tanden en nog degelijker van uitzicht. Het aantal tanden en spaken hebben in geen geval een relevantie met betrekking tot de geschiedenis van Rotary. Het was meer de bedoeling om de realiteit van een goeddraaiend tandwiel te benaderen.

 

Rotary had zijn officieel logo gevonden! Na de publicatie van Mackintosh’ en Bjorge’s artikel nam het hoofdkwartier de nodige stappen om het tandwiel te bestendigen als logo voor de volgende conventie.

 

Iedereen gelukkig… tot de eerstvolgende publicatie van “The Rotarian” roet in het eten gooide. Een andere Rotariër, Will R. Forker, uit Los Angeles, schreef dat het tandwiel zeer realistisch werd voorgesteld, maar het ontbrak aan de mogelijkheid om het aan te drijven via een as… Forker suggereerde om er het gat in het midden te vervangen door een  “sleutelgat” om op die manier Rotary voor te stellen als een werkelijk levendige kracht en niet één of andere ijdele groepering.

 

Het nieuwe logo mét kleur (koningsblauw en goud) werd in 1924 goedgekeurd door de raad van bestuur. Sindsdien werd het nooit meer gewijzigd en heeft het tot vandaag de tand des tijds doorstaan.